Πότε ελέγξατε τελευταία το κινητό σας; Οι πιθανότητες είναι μεγάλες να εμπλέκονται τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Και δεν είστε μόνοι. Η κύλιση στη ροή ειδήσεων, η ανάγνωση και η κοινοποίηση περιεχομένου έχουν πλέον γίνει μέρος της καθημερινής ρουτίνας εκατομμυρίων πολιτών της ΕΕ. Μια νέα έκθεση του data.europa.eu αναλύει πώς οι πολίτες και οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανά κράτος μέλος και ηλικιακή ομάδα.
Η άνοδος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης: Πολίτες και επιχειρήσεις συγκλίνουν
Η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αυξάνεται σταθερά σε ολόκληρη την ΕΕ κατά την τελευταία δεκαετία, τόσο από ιδιώτες όσο και από επιχειρήσεις. Το 2015, το 48% των πολιτών της ΕΕ δήλωναν ότι τα χρησιμοποιούσαν, έναντι 37% των επιχειρήσεων. Έως το 2025, τα ποσοστά αυτά ανήλθαν σε 67% και 64% αντίστοιχα.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το χάσμα μεταξύ των δύο ομάδων μειώθηκε ταχύτατα έως περίπου το 2020, όταν οι επιχειρήσεις έφτασαν σε επίπεδα χρήσης συγκρίσιμα με εκείνα των ατόμων, ενώ έκτοτε οι διαφορές παραμένουν μικρές.
Ωστόσο, τα επίπεδα χρήσης διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών. Μεταξύ των ατόμων, η Δανία καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό (90%), ενώ η Ιταλία το χαμηλότερο (56%). Ακόμα μεγαλύτερες αποκλίσεις παρατηρούνται μεταξύ των επιχειρήσεων, με ποσοστά που κυμαίνονται από 88% στη Μάλτα έως 42% στη Βουλγαρία.
Παρά τις διαφορές αυτές, ένα σαφές μοτίβο αναδύεται: τα κράτη μέλη με υψηλά επίπεδα χρήσης από τους πολίτες τείνουν να εμφανίζουν εξίσου υψηλή υιοθέτηση και από τις επιχειρήσεις — γεγονός που υποδηλώνει ότι ο ευρύτερος ψηφιακός πολιτισμός κάθε χώρας διαμορφώνει τη χρήση σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας.
Διαφορετικά προφίλ χρήσης ΜΜΕ ανά κράτος μέλος
Σε επίπεδο ΕΕ, η τηλεόραση παραμένει η πιο διαδεδομένη πηγή ενημέρωσης, με 71% των ερωτηθέντων να τη χρησιμοποιεί. Το ραδιόφωνο (43%) και ο έντυπος Τύπος (41%) εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, ενώ περίπου το 40% των πολιτών χρησιμοποιεί μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μηχανές αναζήτησης για να παρακολουθεί τις ειδήσεις.
Βάσει των παρόμοιων μοτίβων χρήσης, τα κράτη μέλη ομαδοποιούνται σε τέσσερα προφίλ. Στο πρώτο, Βέλγιο, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και Ολλανδία εμφανίζουν κυριαρχία παραδοσιακών ΜΜΕ, με τηλεόραση, εφημερίδες και ραδιόφωνο να παραμένουν ισχυρά και τις νεότερες ψηφιακές μορφές να χρησιμοποιούνται λιγότερο. Στο δεύτερο, Δανία, Γερμανία, Εσθονία, Λουξεμβούργο, Αυστρία, Πορτογαλία, Φινλανδία και Σουηδία συνδυάζουν υψηλή κατανάλωση παραδοσιακών πηγών με ψηφιακή χρήση κοντά ή πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Στο τρίτο, Βουλγαρία, Τσεχία, Ιρλανδία, Κροατία, Πολωνία, Ρουμανία και Σλοβενία εμφανίζουν αυξημένη χρήση μηχανών αναζήτησης και μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με αξιοσημείωτη απουσία έντυπου Τύπου. Τέλος, στο τέταρτο προφίλ, Ελλάδα, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Μάλτα και Σλοβακία ξεχωρίζουν για την κυρίαρχη θέση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ως πηγή πολιτικών και κοινωνικών ειδήσεων.
Η ηλικία καθορίζει τον τρόπο χρήσης και αλληλεπίδρασης
Η ηλικία διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες της ΕΕ αποκτούν πρόσβαση στις ειδήσεις και αλληλεπιδρούν με αυτές. Περίπου τα δύο τρίτα των ατόμων ηλικίας 15–24 ετών δηλώνουν ότι χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για ειδήσεις, σε αντίθεση με περίπου ένα στα τέσσερα άτομα άνω των 55 ετών. Αντιθέτως, η χρήση τηλεόρασης αυξάνεται με την ηλικία, από περίπου τους μισούς νεότερους ερωτηθέντες σε ποσοστό άνω του 80% στην πλέον ηλικιωμένη ομάδα.
Οι προτιμήσεις για συγκεκριμένες πλατφόρμες επίσης διαφέρουν έντονα. Το Instagram και το TikTok συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μερίδιο στους νεότερους χρήστες, ενώ το Facebook παρουσιάζει αντίστροφο μοτίβο και αποτελεί την πιο διαδεδομένη πλατφόρμα για άτομα 40–54 και 55+.
Ως προς τον τρόπο αλληλεπίδρασης, σε όλες τις ηλικιακές ομάδες η πλειονότητα των χρηστών αλληλεπιδρά παθητικά, κυρίως διαβάζοντας ή παρακολουθώντας αναρτήσεις. Το ποσοστό των ατόμων που δεν αλληλεπιδρούν καθόλου αυξάνεται σημαντικά με την ηλικία: από 14% στους 15–24 ετών, ανεβαίνει στο 41% στους άνω των 55.
Συμπέρασμα
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής στην ΕΕ, με επίπεδα υιοθέτησης που συγκλίνουν μεταξύ ατόμων και επιχειρήσεων στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας. Παρότι η χρήση τους έχει αυξηθεί σε ολόκληρη την ΕΕ, δεν έχει αναπτυχθεί ομοιόμορφα σε όλα τα κράτη μέλη. Διαφορετικά προφίλ χρήσης αναδύονται ανά χώρα, αντικατοπτρίζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες συνδυάζουν παραδοσιακές και ψηφιακές πηγές. Η ηλικία διαμορφώνει περαιτέρω αυτά τα μοτίβα: οι νεότεροι πολίτες στηρίζονται περισσότερο σε ψηφιακές πηγές και αλληλεπιδρούν πιο ενεργά, ενώ οι μεγαλύτεροι σε ηλικία τείνουν να παραμένουν παθητικοί θεατές.
Πηγή άρθρου: https://data.europa.eu/